Sprawdzamy jakość gleby

odczyn glebyDla właścicieli ogrodów ważne jest, czy gleba nadaje się do uprawy wybranych gatunków roślin. Powinniśmy też wiedzieć, jak rozpoznać, co w ogrodzie będzie rosło, a jakim gatunkom nie będzie u nas za dobrze. Możemy też sami przystosować glebę do potrzeb wybranych przez nas roślin.

Glebę tworzą składniki mineralne (piasek, iły, glina, żwir oraz kamienie) i życiodajna próchnica. Od ich wzajemnych proporcji zależy zdolność ziemi do gromadzenia wody, powietrza oraz związków odżywczych. O wartości gleby decydują też żyjące w niej organizmy (na przykład bakterie), które rozkładają części organiczne na próchnicę i poprawiają strukturę podłoża.

Na piaszczystych równinach gleba jest zwykle uboga i lekka, w dolinach rzek - żyzna i dość ciężka, a na terenach podgórskich - kamienista. Jednak w każdym ogrodzie gleba ma nieco inny skład i strukturę. Aby wstępnie ustalić jej rodzaj, warto przyjrzeć się roślinom, które już na niej rosną. Wartość i parametry gleby można też sprawdzić dokładniej, oddając jej próbki do badania.

STRUKTURA GLEBY

Od struktury gleby, czyli proporcji poszczególnych składników mineralnych, zależy jej zdolność do wchłaniania wody i dostępność powietrza.

Gleba nie powinna być ani zbyt przepuszczalna, ani też nazbyt chłonna. To dlatego, że lekkie, piaszczyste podłoże bardzo łatwo traci wodę i substancje odżywcze, zaś ciężkie, gliniaste trudno się uprawia, bo podczas obfitych opadów będzie gromadzić zbyt wiele wody, a na dodatek rośliny posadzone w tak zwartej glebie będą miały utrudniony dostęp do składników odżywczych.

Aby określić strukturę gleby, można przeprowadzić nieskomplikowany test - wystarczy ścisnąć w dłoni garść ziemi. Jeżeli próbka ziemi się rozsypie, to znak, że jest zbyt piaszczysta, jeśli zaś zbije się w grudę - zbyt gliniasta; a gdy brudzi palce - zawiera dużo iłów.

GLEBA PRÓCHNICZNA Jest optymalna dla roślin ogrodowych, ponieważ zawiera obumarłe i rozłożone szczątki roślinne oraz zwierzęce, które są magazynem łatwo przyswajalnych składników mineralnych. Gleba taka gromadzi odpowiednią ilość wody, a jednocześnie jej grudkowata struktura sprawia, że jest łatwo przepuszczalna dla powietrza. Im grubsza jest warstwa próchnicy, tym lepiej dla roślin. Gleba próchnicza powstaje najczęściej na terenach leśnych oraz torfowych. Jeśli chcemy, by jej cechy miało podłoże na naszej działce, regularnie wzbogacajmy je kompostem i obornikiem.

GLEBA TORFOWA W miejscach, które były często zalewane przez rzeki, powstają ciężkie torfy niskie. Mają ciemną barwę, zawierają sporo iłów (zbrylają się, na mokro można je formować w palcach, pozostawiają ciemne ślady na skórze). Chociaż takie gleby są zasobne w składniki pokarmowe, to ich zwarta struktura utrudnia dostęp powietrza do korzeni. Należy je (podobnie jak glebę gliniastą) rozluźniać piaskiem i materią organiczną. O wiele lepsze właściwości mają ziemie torfowe próchniczne. Są żyzne, dobrze utrzymują wilgoć i łatwo przepuszczalne dla powietrza. Zawierają dużo minerałów i mają korzystniejszą niż torf niski grudkowatą strukturę. Inny typ takiej gleby, to rzadki w Polsce torf wysoki. Wykorzystywany jest jako komponent podłoży ogrodniczych (kupuje się go w workach). Ma mało składników mineralnych, ale zmieszany z glebą poprawia jej strukturę.

GLEBA GLINIASTA Takie podłoże jest ciężkie, słabo napowietrzone i łatwo się zbryla. Zawiera dużo rozdrobnionych części mineralnych, więc jest zasobne w składniki odżywcze. Gliniaste podłoże po ulewach gromadzi za dużo wody, a w okresie suszy zeskorupia się i pęka. Warto więc rozluźnić taką glebę, mieszając ją z piaskiem, kompostem lub torfem.

GLEBA GLINIASTO-PIASZCZYSTA to przeciętna gleba ogrodowa (z przewagą jednego lub drugiego składnika), często z dodatkiem próchnicy. Ma cechy pośrednie pomiędzy podłożem gliniastym a piaszczystym - jest więc w miarę przepuszczalna dla wody oraz powietrza, wymaga jednak nawadniania podczas suszy i wzbogacania nawozami organicznymi. Może na niej rosnąć wiele roślin, nawet te o specyficznych wymaganiach, jeśli glebę doprawimy - zakwasimy, dodając kwaśny torf wysoki (na przykład pod różaneczniki), albo zwiększymy jej zasadowość, stosując wapno (gdy sadzimy cisy).

GLEBA PIASZCZYSTA Jest bardzo lekka, dobrze napowietrzona i łatwo akumuluje ciepło. Przepuszcza wodę, co jest korzystne po ulewnych deszczach, jednak w okresach suszy wymaga częstego podlewania. Nawozy mineralne szybko się z niej wypłukują. Aby dłużej były dostępne dla roślin, trzeba regularnie zwiększać warstwę próchnicy, dodając obornik lub kompost. Jeśli gleba piaszczysta w ogrodzie ma odczyn kwaśny, wymaga wapnowania.

ODCZYN GLEBY

Tajemnica pięknego ogrodu nie leży jedynie w strukturze gleby. Ważna jest także jej kwasowość, którą określa odczyn lub czynnik pH. Kwasowość jest kluczem, który otwiera określonym związkom drogę do wnętrza roślin. Jeśli odczyn jest nieprawidłowy, to nasze uprawy będą po prostu źle odżywione.

Kwasowość. Przy wartości pH od 0 do 6,5 mamy do czynienia z ziemią o odczynie kwaśnym, od 6,5 do 7,5 - obojętnym, powyżej 7,5 - zasadowym. Większość gleb w Polsce ma odczyn lekko kwaśny (pH 5,5-6,5), a obojętnych i zasadowych jest niewiele. Na kwasowość podłoża można wpływać odpowiednimi preparatami. Żeby ją zmniejszyć, stosuje się wapno, aby zwiększyć - torf wysoki albo specjalne środki zakwaszające.

Badanie. Najszybciej - samodzielnie. W sklepach ogrodniczych są zestawy odczynników do mierzenia pH (cena od 20 zł). Analizę próbki gleby można zlecić w stacji chemiczno-ogrodniczej (adresy punktów na stronie www.schr.bip.nor.pl). Koszt to około 40 zł. Wraz z wynikami otrzymamy zalecenia, ile i jakich nawozów powinniśmy użyć, by roślinom dobrze się wiodło.

KONIECZNE NAWOZY

Gleba w ogrodzie wciąż zmienia skład, bo rośliny pobierają z niej składniki odżywcze. Powinniśmy uzupełniać te niedobory, aby drzewa, krzewy i byliny mogły zdrowo rosnąć, kwitnąć i owocować. Podstawą są azot, potas, fosfor, rzadziej także magnez, wapń i żelazo, konieczne roślinom w różnych procesach. Jednak to niejedyne pierwiastki, jakich potrzebują.

Azot (N). Z niego rośliny budują tkanki; niedobór powoduje zaburzenia wzrostu, nadmiar - nienaturalne wyciąganie się pędów i choroby fizjologiczne. Najwięcej potrzebują go rośliny intensywnie rosnące.

Fosfor (P). Wpływa na rozwój pąków kwiatowych i kwitnienie roślin; niedobór powoduje osłabienie kwitnienia lub nawet jego brak.

Potas (K). Reguluje gospodarkę wodną roślin; niedobór zaburza pobieranie wody i składników odżywczych z podłoża oraz zmniejsza odporność roślin na niektóre choroby.

Dla prawidłowego rozwoju roślin ważne też są mikroelementy które występują w podłożu w śladowych ilościach. Dlatego zaleca się okresowe nawożenie. Warto też dbać, by gleba zawierała jak najwięcej próchnicy. Jej obecność gwarantuje, że składniki mineralne, jakie aplikujemy w postaci nawozów, nie zostaną szybko wypłukane.

Nawozy uniwersalne. Najłatwiej kupić jeden nawóz mineralny, przydatny dla wszystkich roślin. Powinien zawierać wszystkie niezbędne roślinom makroelementy (azot, potas, fosfor) oraz składniki, bez których nie mogą przebiegać ważne procesy życiowe (siarka, magnez, mangan, wapń).

Nawozy organiczne. Takie jak obornik i guano, nie tylko dostarczają do gleby składniki mineralne, ale także wzbogacają ją w próchnicę. W formie przefermentowanej lub granulowanej nawozy te można rozłożyć wczesną wiosną, a wówczas nie stosuje sie już dodatkoweao nawożenia mineralnego w sezonie.

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Free Joomla Templates - http://ww.mightyjoomla.com